Het eiland Islay zou wel eens de schotse bakermat kunnen zijn van whiskydistillatie. Islay is het zuidelijkste deel van de Western Isles, niet meer dan 20 km verwijderd van de noordkust van Ierland, waar de geheimen van het destilleren vandaan komt.

Klik op de foto voor een grotere versie

Islay heeft een oost-westlengte van 40 km en een breedte van 32 km. De rotsige, met heide bedekte heuvels in het noorden en oosten van het eiland zijn niet meer dan 460 meter hoog en het zuiden is een combinatie van turfland en een vruchtbare alluviale vlakte. Het eiland wordt geteisterd door winterstormen vanaf de Atlantische Oceaan, maar de zon schijnt er meer dan gemiddeld, Islay is het vruchtbaarste land van de western Isles.

De Islay whisky heeft hoog in aanzien gestaan. In 1941 al bestelde het hof "een fust van uw beste Islay mountain dew" bij campbell uit Shawfield, en twee jaar later volgde nog zo'n bestelling. Het fust bevatte weliswaar voor een deel legale Port Ellen, maar ook illegale whisky, waaronder 21 jaar oude malt van Upper Cragabus, naar verluidt de mooiste whisky die ooit op Islay is gemaakt.

De huidige distilleerderijen kunnen in 2 groepen worden verdeeld: noordelijk en zuidelijk met Bowmore er tussenin, zowel geografisch als aromatisch. Islay malts zijn vermaard vanwege hun rokerigheid, die het gevolg is van het fenogehalte dat aan de mouter wordt gevraagd en het donkere, turfachtige water van het eiland.

De zuidelijke distilleerderijen Arbeg, Lagavullin, Laphroaig, en Port Ellen leveren Schotlands turfrijkste whisky’s. In de whisky’s van Bowmore en Coal Ila is turfrook merkbaar maar niet overheersend, terwijl Bruichladdich en Bunnahabhain hun uiterste best doen de invloed ervan zoveel mogelijk te beperken, zodat hun afkomst en karakter zich niet gemakkelijk laten raden.